İsrail, üst düzey İranlı siyasetçi Ali Larijani’yi hedef alan suikastında ABD-İran diyalogunu sabotaj amacı güdüyor. Bu saldırı, İsrail’in İran’la çatışmayı körükleme ve bölgesel diplomatik kanalları sabote etme stratejisini ortaya koyuyor.
Larijani, Batılı güçlerle potansiyel diyaloğun arabulucusu olarak görülüyordu; geçmişte parlamento başkanı ve nükleer başmüzakereci olarak görev yaptı. Suikast, Suriye, Irak ve Lübnan’da gölge savaşların tırmandığı dönemde İran elitlerine yönelik İsrail operasyonları zincirinin devamı niteliğinde.
Bu gelişme küresel ölçekte kritik; potansiyel ABD-İran yakınlaşması neredeyse imkansız hale gelirken, hareket gölge savaşın derinleşmesini ve bölgesel istikrarsızlığı beraberinde getiriyor. İsrail’in hamlesi, İran’ın sert misillemeler yapmasına kapı aralayarak ABD, Körfez ve vekil aktörleri içeren geniş çaplı bir çatışma riski taşıyor.
Ana aktörlerin amacı net: İsrail, rakiplerin diplomatik alanını daraltıp İran’da istikrarsızlık ve rejim zayıflığı amaçlıyor. İran ise içerde artan baskı ve dış tehditler karşısında arabulucu bir ismin kaybıyla seçeneklerini daha da daralttı.
Operasyon detayları gizli tutulmakla birlikte, önceki benzer suikastlerde Mossad tarafından yönetilen ajanlar, insansız hava aracı saldırıları ve ileri düzey gözetleme teknolojileri kullanıldığı biliniyor. Bu defa bilim ya da askeri değil, siyasi çekirdeğe odaklanılması yeni bir tırmanma işareti. Olay, Muhsin Fahrizade ve Kasım Süleymani suikastlarından sonra İran’ın diplomatik ve siyasi merkezine yönelik ilk büyük darbe oldu.
Sonuç olarak yakın dönemde İran’ın İsrail ya da ABD bağlantılı hedeflere insansız hava aracı veya füze saldırısı, Irak ve Suriye’de karşılık arayışları ve vekil grupları harekete geçirmesi bekleniyor. Diplomasi zeminini daraltan bu suikast, doğrudan çatışma risklerini ve tırmanma yollarını çoğaltıyor.
Uluslararası ölçekte siyasi liderlerin hedef alındığı önceki suikastler (Refik Hariri ve Ahmed Yasin gibi) bölgede uzun süreli istikrarsızlık doğurmuştu. Bölgesel güvenlik mekanizması daha da kırılgan hale geldi.
Sonraki aşama için istihbarat göstergeleri arasında; İran’ın İİT-Kudüs Gücü varlıklarının hareketliliği, İsrail’in savunma alarm seviyeleri, ABD diplomatik iletişim akışında ani değişiklikler ve Körfez ülkelerinin askeri hazırlıkları dikkatle takip edilmeli. Stratejik bir sürpriz veya ara buluculuk olmadığı sürece tırmanma kaçınılmaz görünüyor.
