Pakistan’dan Mısır’a kadar gelişmekte olan ülkelerde yakıt fiyatları İran savaşı kaynaklı gerilimlerle hızla yükseliyor. Enflasyon ve pandemiden toparlanma mücadelesi veren ülkeler için bu artış ağır bir darbe oldu. Uzmanlar, bu enerji krizinin yoksulluğu ve toplumsal huzursuzluğu büyütebileceğini belirtiyor.
İran’ın askeri faaliyetleri Orta Doğu’da petrol tedarik hatlarını tehdit ediyor. Asya ve Afrika gibi petrol ithalatçısı bölgeler bu durumdan en çok etkileniyor. Kırılgan tedarik zincirleri maliyetleri artırıp nakliyeyi zorlaştırıyor.
Stratejik olarak yükselen yakıt fiyatları, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik dayanıklılığını zayıflatıyor. Artan enerji bütçe yükleri sosyal ve altyapı harcamalarını kısıtlıyor, devletlere zor kararlar dayatıyor. Bölgedeki askeri çatışmalar ve ittifak değişimleri ise belirsizliği artırıyor.
Teknik açıdan fiyat artışı, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı gibi kritik koridorlardaki ham petrol akışındaki kesintilerden kaynaklanıyor. İran’ın savaşa bağlı faaliyetleri tanker sigorta maliyetlerini ve lojistiği olumsuz etkiliyor. Bu durum global petrol fiyatlarını yükselterek doğrudan tüketici fiyatlarına yansıyor.
Bu kriz çözülmezse jeopolitik ayrışma ve ekonomik eşitsizlik derinleşecek. Etkilenen ülkeler ekonomik tasarruf ve sosyal istikrar arasında sıkışacak. Enerji kaynak çeşitlendirmesi ve çatışma çözümü için acil adımlar gerekli hale geliyor.
