Çin’in İran’a satıp denemeye sunduğu CM-302 süpersonik gemisavar füzesinin testlerde başarısız olduğu öğrenildi; bu durum hem Çin donanması hem de Pekin’in küresel silah ihracatçısı olma iddiası için ciddi bir prestij kaybı yarattı. Birden fazla savunma kaynağı, arızanın İran’ın modern yüksek hızlı gemisavar kapasitesine hızla kavuşmasını engellediğini ve ABD’nin bölgedeki artan donanma yığınağına karşı İran’ı savunmasız bıraktığını bildiriyor.
Çin’in CM-302’si, Rus P-800 Oniks ve ABD AGM-158C LRASM’ye rakip olarak lanse edilmişti. İran’ın bu füzeyi edinip test etmesi, Basra Körfezi’ndeki gerilim artarken deniz üstünlüğündeki teknolojik açığını kapatmak için kritik bir adım olarak görülüyordu.
Füzenin başarısızlığı, Çin’in güvenilir bir silah tedarikçisi imajını sarsmakla kalmadı; aynı zamanda Pekin’in askeri teknoloji zincirindeki kırılganlıkları da gözler önüne serdi. ABD 5. Filosu İran’ın menziline sokulurken, bu teknik çöküş Tahran'ın asimetrik caydırıcılığını da ciddi şekilde baltaladı.
İran, CM-302’yi öncelikle ABD ve müttefik gemilerine karşı caydırıcılık ve gerektiğinde saldırı için istemişti. Çin’in motivasyonu ise bölgesel politikadan çok, savunma sanayisini Rusya ve ABD seviyesine taşımaktı. Test fiyaskosu, iki ülkenin gelecekteki silah işbirliğini de sorgulattı.
CM-302, 280 km menzil, Mach 3 hız, 250 kg harp başlığı ile öne çıkarılmıştı ve modern gemi hava savunmasını delmesi hedefleniyordu. Birim başı fiyatı on milyonlarca dolar olarak bildirilen füzenin İran’da başarısız olması, itki, hedefleme veya güdümde ciddi arızayı işaret ediyor.
Bu gelişme, İran’ın deniz gücü modernizasyonunu geciktirirken Çin silah ihracatının da prestijini sarstı. Bölge ülkeleri, alternatif olarak Rus veya yerli sistemlere yönelebilir ve Pekin’in imajına ağır zarar verebilir.
Geçmişte Hint-Rus MiG fiyaskosu ya da Fransız-Pakistan denizaltı krizleri bölgesel savunma dinamiklerini tamamen değiştirmiş, tedarikçi ülke prestijini yıllarca gölgelemişti.
Önümüzdeki dönemde Çin’in güncellenmiş varyantlarla kendini toparlayıp toparlamayacağı kritik olacak. İran’ın Rus sistemlerine yönelmesi veya Batılı/İsrailli istihbaratın teknik kökeni ortaya çıkarması yakından izlenmeli.